‘Een goede leefstijl en voeding die de juiste voedingsstoffen levert, zijn ons hele leven belangrijk. Ook al voor we geboren zijn’, aldus promovendus Eline Stoutjesdijk, klinisch chemicus in opleiding bij het Ziekenhuis Gelderse Vallei en het Radboudumc.
Stoutjesdijk studeerde Farmacie aan de Rijsuniversiteit Groningen en heeft zich voor haar proefschrift speciaal verdiept in de voedingsstatus van zwangere vrouwen en jonge moeders die borstvoeding geven. En dan met name in de gehaltes van brein-selectieve voedingsstoffen die belangrijk zijn voor een goede ontwikkeling van het brein van zowel het ongeboren kind als pasgeboren baby’s.
Kwaliteit hedendaagse voeding laat te wensen over
Ons voedingspatroon is in de afgelopen eeuwen behoorlijk veranderd. Uit meerdere onderzoeken blijkt duidelijk dat onze dagelijkse voeding, al is deze nog zo gevarieerd en uitgebalanceerd, niet voldoende van alle voor de gezondheid belangrijke micro- en macronutriënten levert. De voornaamste oorzaken hiervoor zijn de verarming van onze landbouw- en veeteeltgronden als gevolg van monoculturen en beperkte samenstelling van de kunstmest, milieuverontreiniging, verontreiniging van het voedsel door lichaamsvreemde toevoegingen en de bereidingswijze van het voedsel waarbij veel nuttige stoffen verloren gaan. En dat speelt ons niet alleen op latere leeftijd parten.
Brein-selectieve voedingsstoffen, je kunt er niet vroeg genoeg mee beginnen
In haar onderzoek vergeleek Stoutjesdijk de hoeveelheid brein-selectieve stoffen, onder andere jodium, vitamine D en B12, selenium, ijzer, omega-3 vetzuren, zink en koper, bij zogende vrouwen uit diverse landen. Ze concludeerde dat er onderling verschillen waren in de hoeveelheden maar dat een tekort aan vitamine D3 en B12, jodium en selenium in de borstvoeding overal voorkwam (referentiekader de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voedingsstoffen voor pasgeboren baby’s).
Bij zwangere Nederlandse vrouwen zag Stoutjesdijk vooral een tekort aan visvetzuren, vitamine D en jodium. Ze onderstreept het belang om deze gehaltes goed in de gaten te houden voor een optimale ontwikkeling van het ongeboren kind.
Suppletie: luxe of noodzaak?
‘Gezond’ eten: dat is en blijft de basis van een goede gezondheid. Om goed te kunnen functioneren heeft ons lichaam nu eenmaal constant behoefte aan bouw- en voedingsstoffen. Of het nu gaat om botopbouw, spijsvertering, bloeddrukregulatie of hersenfuncties, zonder de aanwezigheid van bepaalde vitamines, mineralen, aminozuren of andere verbindingen verlopen deze processen niet of niet goed.
Onze voeding is de belangrijkste leverancier van veel van deze stoffen, maar tegenwoordig heel vaak niet toereikend. Een voedingssupplement kan hierbij een handig maar ook noodzakelijk hulpmiddel zijn. Zo bleek uit het onderzoek van Stoutjesdijk dat om de geconstateerde tekorten bij de zwangere Nederlandse vrouwen weg te werken voedingssuppletie nodig was in doseringen die ver boven de aanbevolen hoeveelheden uitkwamen: voor een optimale vitamine D-status was 35 µg (1.400 IE) per dag tijdens de zwangerschap en meer dan 85 μg (3.400 IE) per dag tijdens de periode van borstvoeding nodig. Een dagdosering van 1.000 mg EPA plus DHA was nodig voor optimale waarden van deze omega-3 vetzuren in borstvoeding. Het tekort aan jodium kon bijna worden hersteld met een dagdosering van 150 µg.
(HH)
Bronnen: Gehaltes van brein-selectieve voedingsstoffen bij zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven niet optimaal; persbericht Rijsuniversiteit Groningen, december 2020. Stoutjesdijk E: Brain-selective nutrients in pregnancy and lactation; proefschrift RUG, 2020.