DAAR ZIT WAT IN

Een andere kijk op ingrediënten van voedingssupplementen

Groenlipmossel

Groenlipmosselextract is populair als voedingssupplement, maar wat weten we eigenlijk van de mossel zelf?
De Perna canaliculus, zoals de mossel officieel heet, leeft uitsluitend in de wateren rond Nieuw-Zeeland en dan vooral in de noordelijke (warmere) kustwateren. Aanvankelijk werden de mosselen gevangen met behulp van sleepnetten, maar tegenwoordig worden ze op grote schaal gekweekt in aquacultuurgebieden, onder andere in de Marlborough Sounds. De jaarproductie ligt inmiddels rond de 100.000 ton.
Wanneer ze worden geoogst, na 18-24 maanden, zijn de mosselen 9-10 cm lang, maar ze kunnen uitgroeien tot wel 26 cm lang en 11 cm breed. Het mosselvlees is zeer rijk aan eiwitten en bevat verder onder andere GAGs (glycosaminoglycanen), zoals chondroïtine. GAGs zijn een belangrijk bestanddeel van collageenrijke weefsels, zoals kraakbeen, tussenwervelschijven, luchtpijp, botten, bindweefsel, vaatwanden en van de gewrichtsvloeistof.
Ten slotte: behalve als voedingssupplement is de groenlipmossel vooral in Nieuw-Zeeland en omstreken ook zeer populair in de keuken! Wat te denken van groenlipmossel cakejes of Thaise groenlipmosselen met kokos?


Knoflook

Knoflook (Allium sativum L.) is een lid van de lookfamilie, waartoe ook prei, bieslook en uien behoren, en vooral bekend als smaakmaker in vele oosterse en mediterrane gerechten, zoals Spaanse knoflooksoep of gekaramelliseerde knoflooktaart. Het bolgewas bevat veel gezonde stoffen, waaronder vitamines, mineralen, aminozuren en ten minste 33 verschillende zwavelverbindingen. Het zijn deze zwavelverbindingen die zorgen voor de sterke geur van knoflook.
In de Middeleeuwen werd knoflook gebruikt om heksen en de duivel op afstand te houden en te beschermen tegen de pest. In klassieke griezelverhalen, denk bijvoorbeeld aan ‘Dracula’ van Bram Stoker, wordt knoflook ook ingezet als middel om vampieren af te weren.
Een van de meest actieve componenten uit knoflook is de zwavelverbinding allicine. Knoflook bevat zelf geen allicine, maar wel veel van de precursor alliine. Als knoflook wordt gekneusd of gehakt komt alliine in contact met het enzym allinase en wordt allicine gevormd. Allicine is een zeer vluchtige verbinding die snel wordt omgezet in een groot aantal actieve stoffen.
Bijna alle zwavelverbindingen in knoflook worden verteerd door ons lichaam, behalve allylmethylsulfide. Dit komt via het bloed in de longen en de huid en wordt een onderdeel van de lichaamsgeur. Uit onderzoek blijkt dat deze knoflookgeur muggen op afstand houdt, maar in culturen waar weinig knoflook wordt gegeten vertonen ook mensen een soortgelijke reactie…


Curcuma

De Curcuma longa-plant, een lid van de gember familie, is vooral bekend om zijn oranjegeel gekleurde wortelstokken. Het poeder van deze wortels wordt in Azië al eeuwenlang gebruikt voor talloze heilzame en andere doeleinden, bijvoorbeeld als specerij (koenjit), als hoofdbestanddeel van Indiase curry’s, maar ook voor het verven van kleding en als bestanddeel van parfums en huidverzorgingsproducten. Daarnaast is curcuma van grote religieuze en spirituele betekenis voor hindoes en boeddhisten.
De belangrijkste werkzame bestanddelen van curcuma zijn de zgn. curcuminoïden, waaronder het gele pigment curcumine, demethoxycurcumine (curcumine II) en bisdemethoxycurcumine (curcumine III). Curcumine is in de voedingsindustrie een bekende kleurstof (E100) die onder andere wordt toegevoegd aan frisdrank, margarine, mayonaise, kaas, mosterd en vla.
Naast kleurrijke specerij is curcuma ook een aromatisch ingrediënt in allerhande bijzondere gerechten, zoals kokos-curcuma pie, curcuma-roerei, curcuma latte, sinaasappel-curcuma cake of een salade met verse curcumawortel.
In Nederland wint de Curcuma longa ook steeds meer aan populariteit als snijbloem en kamerplant, dankzij de grote extravagante, lotusvormige bloemen en lange bladeren. Vanwege de vorm van de bloemen wordt hij ook wel Siamese tulp genoemd.


Salie

Salie (Salvia officinalis) behoort tot dezelfde plantenfamilie als rozemarijn, pepermunt en citroenmelisse: de Labiatae/Lamiaceae (lipbloemen). De oorsprong van salie ligt in het Middellandse Zeegebied en het Midden-Oosten, maar de plant heeft zich inmiddels over de hele wereld verspreid. De bladeren van Salvia officinalis hebben een lange geschiedenis als heilzaam kruid. In de oudheid werd salie al gebruikt voor het afweren van het kwaad, tegen slangenbeten en om de vruchtbaarheid bij vrouwen te verbeteren. Tegenwoordig wordt salie vooral ingezet bij opvliegers en andere overgangsverschijnselen.
De Amerikaanse indianen beschouwen salie als een heilig kruid vanwege de reinigende en zuiverende eigenschappen. Het reinigingsritueel waarbij witte salie (Salvia apiana) wordt verbrand is bedoeld om de balans te herstellen door lichaam en geest (of een gebouw of ruimte) te zuiveren van negatieve geesten en andere ongerechtigheden.
Daarnaast is salie ook geen onbekende in de keuken. Als smaakmaker wordt het toegevoegd aan allerlei vlees- en groentegerechten, bijvoorbeeld uien in salie-roomsaus of pompoen beignets met gefrituurde salie, of aan Aigo boulido, een krachtige Provençaalse kruidenbouillon. Maar er is ook saliethee, saliebier en saliemelk. Saliemelk (salie meegekookt in melk) werd vroeger als een rustgevend drankje beschouwd. Er is zelfs een romanpersonage naar vernoemd: Jan Salie (uit: ‘Jan, Jannetje en hun jongste kind’ door E.J. Potgieter (1841)). Deze Jan, die voor het slapen gaan saliemelk (in plaats van een flink glas bier) drinkt, staat symbool voor de trage Nederlandse geest en lamlendigheid in de 19e eeuw.