MSM

MSM (methylsulfonylmethaan) is een natuurlijk voorkomende organische zwavelverbinding die in ons hele lichaam voorkomt. Zwavel is een scheikundig element met symbool S en atoomnummer 16. Het is een geel niet-metaal. Op aarde komt zwavel als verbinding in grote hoeveelheden voor in mineralen zoals pyriet en gips. In vulkanische gebieden wordt het in kleine hoeveelheden in zijn elementaire vorm aangetroffen.

Rond 1774 ontdekte de wetenschapper Antoine Lavoisier dat zwavel een chemisch element is en geen verbinding. De naam ‘zwavel’ is vermoedelijk afgeleid van het Indo-Europese suel dat ‘doen opzwellen’ of ‘koken’ betekent.

De geneeskrachtige werking van zwavel is al sinds de oudheid bekend. Zwavelbronnen hebben een lange geschiedenis van gebruik voor gezondheid en welzijn. Verspreid over Europa, Azië, Oceanië en het Midden-Oosten liggen bronnen die door mensen werden en nog steeds worden gebruikt.

Natuurlijke bronnen
Zwavel komt voor in veel van onze voeding, zowel in plantaardige als in dierlijke producten. Vooral in dierlijke voeding zit veel zwavel. Voedingsmiddelen met zwavel zijn bijvoorbeeld noten (zoals paranoten en pinda’s), vlees (zoals kip en ossenhaas), vis (bijvoorbeeld mosselen, sardines en zalm), kikkererwten, spruitjes, spinazie, asperges, kool, ui, knoflook en eieren. De zwavel die in onze voeding voorkomt is meestal in de vorm van MSM. In deze verse voedingsmiddelen zit meestal tussen de 1 en 4 mg MSM per kilo. MSM is gevoelig voor warmte en gaat makkelijk verloren als je voedsel kookt of lang bewaart. Het bijzondere is dat moedermelk de natuurlijke bron is met het meeste MSM.

Veel van de effecten die aan MSM worden toegeschreven, zijn afkomstig uit het uitgebreide onderzoek dat is uitgevoerd met DMSO (dimethylsulfoxide). In het lichaam wordt ongeveer 15% van de ingenomen DMSO omgezet in MSM, dat ook wel DMSO2 wordt genoemd. MSM blijft veel langer in het lichaam aanwezig dan DMSO. Daarom denken sommige onderzoekers dat veel effecten van DMSO op de lange termijn eigenlijk worden veroorzaakt door het deel van DMSO dat in MSM verandert. Een ander deel van DMSO wordt in het lichaam omgezet in DMS (dimethylsulfide), wat een onaangename lichaamsgeur kan veroorzaken. MSM wordt niet omgezet in DMS en zorgt daarom niet voor een nare lichaamsgeur.

Werkzame stoffen en/of werkingsmechanisme

MSM levert zwavel in een vorm die het lichaam gemakkelijk kan opnemen en gebruiken. Zwavel hoort samen met calcium, magnesium, kalium, natrium en fosfor tot de zogeheten macromineralen. Dit zijn mineralen waarvan het lichaam dagelijks een relatief grote hoeveelheid nodig heeft. Toch wordt zwavel nog altijd vaak onderschat. Zo is er nog steeds geen officiële aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) vastgesteld voor zwavel.

Zwavel is onmisbaar voor veel belangrijke functies in het lichaam. Het maakt deel uit van de belangrijke aminozuren methionine (essentieel aminozuur) en cysteïne (semi-essentieel aminozuur) en komt in bijna alle eiwitten voor (zwavelhoudende aminozuren) en mucines (slijm, als gesulfateerd N-acetylglucosamine en galactose). Vrij sulfaat komt voor in bloedplasma.

Zwavel zorgt ook voor de zogenaamde disulfidebruggen, die structuur en elasticiteit aan weefsels geven. Als er een tekort aan zwavel ontstaat, worden weefsels minder flexibel. Dit kan leiden tot verstijving van spieren, het minder goed werken van het kraakbeen als stootkussen, het ontstaan van rimpels in de huid en een afname van de elasticiteit van longweefsel, hart en bloedvaten.

Daarnaast zijn zwavelbruggen belangrijk voor de doorlaatbaarheid van de celmembraan. Ze zorgen ervoor dat de membraan flexibel blijft en dat transporteiwitten goed hun werk kunnen doen. Wanneer de celmembraan minder goed doorlaatbaar is, kunnen voedingsstoffen minder goed de cel in en worden afvalstoffen minder goed afgevoerd.

Tot slot speelt zwavel een essentiële rol bij veel ontgiftingsprocessen in het lichaam. Het is bijvoorbeeld een bestanddeel van het aminozuur cysteïne, dat weer een belangrijk onderdeel vormt van glutathion.

De rol van MSM in het methyleringsproces
Een nog grotendeels onontdekt onderzoeksgebied is het therapeutische effect van MSM als methyldonor. Als we kijken naar de molecuulstructuur van MSM, zien we dat er twee methylgroepen aan het zwavelatoom gebonden zijn. Wanneer de zwavel uit MSM vrijkomt, komen er tegelijkertijd ook twee methylgroepen beschikbaar. Methylering is geen enkelvoudig proces, maar omvat miljarden levensprocessen. Deze spelen zich af in onderling verbonden lichaamsprocessen zoals de BH4-cyclus, folaatcyclus, methioninecyclus, transsulferatie, NO-cyclus, ureumcyclus en citroenzuurcyclus. In deze metabole routes worden stoffen aangemaakt, afgebroken of omgezet, en samen zorgen ze bij goed functioneren voor een goede gezondheid. Zo wordt in de BH4-cyclus melatonine geproduceerd voor een gezonde slaap, en genereert de citroenzuurcyclus ATP (onze energie-eenheid). Dit vereist een goede methylering.De gunstige effecten van methylatie zijn talrijk:

  • Onderhoud en reparatie van cel-DNA
  • Vorming van neurotransmitters
  • Werking van zenuwstelsel en immuunsysteem
  • Regulatie van hormonen, genexpressie, histonen en homocysteïnegehalte
  • Vertraging van verouderingsprocessen
  • Regulering van stressrespons
  • ATP-productie in mitochondriën
  • En nog vele andere functies

Methylgroepen fungeren als essentiële “aan/uit-schakelaars” voor cel activiteit. Methylering is tevens een cruciaal herstelmechanisme. Verloopt dit proces niet optimaal, dan ontstaat een cascade van verstoringen die kunnen leiden tot gezondheidsproblemen en chronische ziekten.

Gezondheidseffecten

Ondersteuning van gezonde gewrichten en mobiliteit
MSM (Methylsulfonylmethaan) is een bron van zwavel, een essentieel bestanddeel voor het opbouwen en onderhouden van gezond kraakbeen en gewrichten, waardoor normale beweging mogelijk blijft.

Vermindering van gewrichtspijn en stijfheid
Specifieke verbeteringen zijn gevonden bij pijn tijdens dagelijkse activiteiten, zoals lopen, traplopen, ochtendpijn, nachtelijke pijn en pijn bij staan.

In een Japanse studie werd onderzocht of orale inname van MSM een gunstig effect heeft op milde kniepijn bij gezonde Japanse deelnemers. Het betrof een gerandomiseerd, dubbelblind, placebo-gecontroleerd onderzoek waarin 88 deelnemers werden ingedeeld in twee groepen van elk 44 personen. Gedurende 12 weken namen de deelnemers dagelijks 10 tabletten in, elk met 200 mg MSM of met lactose (placebo). De primaire uitkomstmaat was de totale score op de Japanese Knee Osteoarthritis Measure (JKOM) na 12 weken. De veiligheid werd beoordeeld aan de hand van lichamelijk onderzoek, urineanalyse, perifeer bloedonderzoek en medische interviews.Na 12 weken werd een significant verschil waargenomen in de JKOM-totaalscore tussen de MSM- en de placebogroep (p = 0,046). Ook de JKOM-gezondheidstoestand verbeterde significant na MSM-consumptie (p = 0,032). Uit de vragenlijsten bleek tevens een verbetering van zowel de knie- als de algemene gezondheid. De resultaten van deze studie suggereren dat orale inname van MSM zowel de knie- als de algemene gezondheid verbetert bij gezonde personen met milde kniepijn (Toguchi et al., 2023).

Voordelen voor huid, haar en nagels
MSM draagt bij aan het verminderen van fijne lijntjes en rimpels, verbetert huidtextuur en stevigheid, en ondersteunt de gezondheid van haar en nagels (Miuzzuddin et al., 2019, Muizzuddin et al., 2022, Anthonavage et al., 2015, Pogačnik et al., 2023).

Door crosslinking van eiwitten en sulfatiereacties in de matrix biedt zwavel structurele ondersteuning en organisatie aan kraakbeen- en collageeneiwitten.
Zwavel draagt aan de integriteit van kraakbeen en collageen via twee onderling gerelateerde mechanismen. Ten eerste tonen studies aan dat zwavel covalente crosslinks vormt die de eiwitmatrix rechtstreeks stabiliseren. Disulfidebindingen in aggrecan/versican G3 domeinen bevorderen een robuuste cel-matrix adhesie (Chen et al., 2003), en collageenvarianten met disulfidebindingen zijn geïdentificeerd in kraakbeen (Shimokomaki et al., 1980). Daarnaast versterken sulfiliminebindingen tussen hydroxylysine en methionine het collageen IV-netwerk (Vanacore et al., 2009).

Ten tweede wordt zwavel opgenomen in glycosaminoglycanen en proteoglycanen door sulfatiereacties die de extracellulaire matrix organiseren. Chondroïtine-4-sulfatatie gemedieerd door chondroïtine-4-sulfotransferase 1 is essentieel voor kraakbeenmorfogenese en groeifactorsignalering (Klüppel et al., 2005). De vorming van sulfaatesters op proteoglycanen reguleert de differentiatie en matrixorganisatie van chondrocyten (Hackett et al., 2016; Roughley and Lee, 1994), en uit cysteïne verkregen zwavel kan de sulfatatie van proteoglycanen in stand houden onder omstandigheden met weinig extracellulair sulfaat (Pecora et al., 2006). In reviews wordt verder opgemerkt dat verschillende CS/DS-sulfatiemotieven en heparansulfaatpatronen cel-matrixinteracties en een goede kraakbeenontwikkeling ondersteunen (Caterson, 2012; Kirn-Safran et al., 2004).

In toenemende mate wordt MSM gebruikt als voedingssupplement ter ondersteuning van haar, huid en nagels. Onderstaande studie toont aan dat MSM effectief is in het verminderen van zichtbare tekenen van huidveroudering, zelfs bij een lage dosis van 1 gram per dag.

De studie bestond uit twee delen. In deel I (pilotstudie) nam een panel van 20 deelnemers gedurende 16 weken dagelijks 3 gram MSM of een placebo in. Er werd gekeken naar visuele en subjectieve zelfbeoordeling van rimpels en huidtextuur als belangrijke tekenen van veroudering. In deel II (dosis-responsstudie) namen 63 deelnemers gedurende 16 weken dagelijks 1 of 3 gram MSM in. Klinische beoordeling door experts, instrumentele metingen en perceptie van de consument werden gebruikt om huidcondities zoals lijntjes en rimpels te evalueren. Daarnaast werd instrumentele analyse uitgevoerd met een corneometer en cutometer om huidhydratatie, stevigheid en elasticiteit te meten.

Deel I van de studie toonde aan dat orale inname van MSM (3 g/dag) significant leidde tot een afname van zichtbare tekenen van veroudering, zoals gezichtsrimpelvorming (p < 0,05) en huidruwheid (p < 0,05), vergeleken met placebo. Uit de uitgebreide instrumentele analyses in deel II bleek een significante (p < 0,05) verbetering ten opzichte van de uitgangswaarde in de ernst van gezichtsrimpels, evenals een verbeterde huidstevigheid, elasticiteit en hydratatie bij gebruik van MSM. Sommige parameters lieten een duidelijke dosis-respons zien, waarbij de hogere dosis (3 g/dag) effectiever was dan de lagere (1 g/dag), hoewel over het algemeen ook de lagere dosis voldoende effectief was in het verminderen van zichtbare tekenen van huidveroudering (Muizzuddin et al., 2022).

Ondersteuning van het herstel na inspanning
MSM helpt bij het bestrijden van oxidatieve stress na inspanning, wat het herstelproces bevordert (Kalman et al., 2013, Barmaki et al., 2012).

Zwavel speelt via verschillende moleculaire mechanismen een cruciale rol bij het herstel na inspanning. Tijdens uitputtende training neemt plasma methionine aanzienlijk af, terwijl cysteïne, taurine en glutathion toenemen (Olsen et al., 2020). Deze zwavelhoudende aminozuren zijn integraal voor de cellulaire functie en homeostase, hebben invloed op de metabole cyclus van koolstof en onderhouden glutathion, de belangrijkste cellulaire redoxbuffer. Reactieve zuurstofspecies (ROS) die worden geproduceerd tijdens inspanning kunnen leiden tot oxidatieve stress, maar gematigde blootstelling aan ROS is noodzakelijk voor adaptieve reacties en activering van antioxidantverdediging (He et al., 2016). Interessant genoeg delen reactieve zwavelspecies (RSS) chemische overeenkomsten met ROS en kunnen ze bijdragen aan vergelijkbare regulerende activiteiten (Olson, 2020). Eiwitsuppletie na de training kan de afname van plasma methionine verminderen en het herstel verbeteren (Olsen et al., 2020). Inzicht in de wisselwerking tussen zwavelmetabolisme, ROS en RSS is cruciaal voor het ontwikkelen van gerichte interventies voor herstel na inspanning en cardiovasculaire gezondheid.

Het doel van deze studie was het evalueren van het effect van suppletie met MSM op door inspanning geïnduceerde spierschade. Uit de resultaten blijkt dat een 10-daagse suppletie met MSM het mogelijk maakt om spierschade te verminderen, waarschijnlijk door een effect op de antioxidantcapaciteit.Achttien gezonde, niet-rokers, actieve jonge mannen werden gerekruteerd om deel te nemen aan het onderzoek. De deelnemers werden gerandomiseerd in een dubbelblinde, placebo-gecontroleerde opzet verdeeld over twee groepen: MSM (M) (N=9) en placebo (P) (N=9). Gedurende 10 dagen consumeerden de proefpersonen dagelijks ofwel een placebo (200 ml water) ofwel een MSM-supplement (50 mg/kg MSM in 200 ml water). Vervolgens liepen de deelnemers 14 km. Bloedmonsters werden afgenomen vóór suppletie, vóór de inspanning, direct na, 30 minuten, 2, 24 en 48 uur na de inspanning.

De creatinekinase (CK) en bilirubinewaarden waren 24 uur na de inspanning significant verhoogd in de placebogroep vergeleken met de MSM-groep (respectievelijk P=0,041 en P=0,002). De totale antioxidantcapaciteit (TAC) nam direct na, 30 minuten, 2 en 24 uur na de inspanning alleen in de MSM-groep toe (P<0,05). TAC was 2 en 24 uur na inspanning significant hoger in de MSM-groep vergeleken met de placebogroep (respectievelijk P=0,014 en P=0,033) (Barmaki et al., 2012).

methionine metabolisme

Afbeelding 1: MSM helpt bij het bestrijden van oxidatieve stress na inspanning, wat het herstelproces bevordert (Kalman et al., 2013, Barmaki et al., 2012).

MSM bij stress

Figuur 1: Het methionine metabolisme

Ondersteuning van het immuunsysteem, verbeteren metabole functie en de ademhalingsgezondheid
MSM kan bijdragen aan een normale immuunfunctie en ondersteunt de gezondheid van de luchtwegen (McFarlin et al., 2025).

Zwavelverbindingen spelen een cruciale rol bij de ondersteuning van de gezondheid van de luchtwegen en de immuunfunctie. Waterstofsulfide (H2S), een gasoverbrenger, reguleert verschillende fysiologische processen, waaronder cardiovasculaire, neuronale en immuunsystemen, via eiwitsulfhydratie en cellulaire signaalwegen (Sen, 2017). Bij chronische obstructieve longziekte (COPD) vertonen zwavelverbindingen zoals H2S, thiolen en persulfiden antioxiderende en ontstekingsremmende eigenschappen, waardoor de progressie van de ziekte mogelijk wordt vertraagd (Jiang & Chen, 2022). Bij de rol van het immuunsysteem in COPD-pathogenese zijn verschillende cellulaire componenten betrokken, waaronder epitheelcellen, neutrofielen en macrofagen. Interleukine-17 producerende cellen spelen mogelijk een cruciale rol in acute en chronische ontstekingsreacties in deze aandoeningen. Inzicht in deze moleculaire mechanismen kan leiden tot verbeterde therapeutische benaderingen voor ademhalingsaandoeningen.

Interventies gericht op het verminderen van ontstekingen en het verbeteren van de metabole functie bieden perspectief voor de preventie van obesitas gerelateerde ziekten. Methylsulfonylmethaan (MSM) is een natuurlijk voorkomende verbinding met antioxidatieve en ontstekingsremmende eigenschappen. Verbeteringen in metabole gezondheid zijn waargenomen bij muismodellen van obesitas en diabetes na behandeling met MSM. De effecten van MSM op obesitasgerelateerde ziekten bij mensen zijn echter nog niet onderzocht. Het doel van deze studie was daarom om te bepalen of suppletie met MSM de cardiometabole gezondheid, en markers van ontsteking en oxidatieve status verbetert.

Er werd gebruikgemaakt van een gerandomiseerd, dubbelblind, placebo-gecontroleerd ontwerp, waarbij in totaal 22 volwassenen met overgewicht of obesitas de studie voltooiden. Deelnemers ontvingen gedurende 16 weken dagelijks een placebo (witte rijstmeel) of 3 gram MSM. Metingen vonden plaats bij aanvang en na 4, 8 en 16 weken. De uitkomstmaten omvatten nuchtere glucose, insuline, bloedlipiden, bloeddruk, lichaamssamenstelling, ruststofwisseling en markers van ontsteking en oxidatieve status.

De belangrijkste bevinding was dat het gehalte aan high-density lipoprotein cholesterol (HDL-cholesterol) significant verhoogd was na 8 en 16 weken dagelijkse inname van MSM vergeleken met de uitgangswaarde (p = 0,008, p = 0,013). De resultaten suggereren dat suppletie met MSM het cholesterolprofiel kan verbeteren door het verhogen van het HDL-cholesterolgehalte (Miller et al., 2021).

Methyldonor voor diverse biochemische processen

  • Methylgroepen zijn van groot belang voor o.a. het methyleren van DNA, maar ook bij de synthese van neurotransmitters.
  • Methylering is een cruciaal proces in de stofwisseling. Als dit proces niet goed verloopt, kunnen er verstrekkende gevolgen zijn.

Zwavel speelt een cruciale rol in methyleringsprocessen via verschillende moleculaire mechanismen. Het is essentieel voor het in stand houden van DNA- en histonmethylering. Zwavelhoudende aminozuren zijn precursoren voor belangrijke moleculen en nemen deel aan methyleringsprocessen, oxidatieve statuscontrole en metabolismeregulering (Tesseraud et al., 2008). Recent bewijs suggereert dat het zwavelatoom direct betrokken kan zijn bij vitamine B12-afhankelijke methylgroepoverdracht, mogelijk via hydrosulfidederivaten van cobalaminen (Toohey, 2017). Deze betrokkenheid zou implicaties kunnen hebben voor neurologische aandoeningen, aangezien de “hypomethyleringstheorie” voorstelt dat een tekort aan vitamine B12 of foliumzuur kan leiden tot neuropathologie (Toohey, 2017). Epigenetische regulatie, waaronder DNA-methylering, histonmodificaties en niet-coderend RNA-gemedieerde gene silencing, speelt ook een rol in zwavelhomeostase.

Er is verondersteld dat MSM mogelijk als donor van methylgroepen voor diverse cellulaire processen kan dienen, maar studies hebben dit nog niet aangetoond. Het doel van deze studie was daarom te bepalen of MSM, toegevoegd aan volledig gedifferentieerde humane HepaRG-cellen in fysiologisch relevante concentraties, als methylgroepdonor voor DNA-methylering kan fungeren.

Hiervoor werden de methylgroepen in het MSM-molecuul gemarkeerd met deuterium (gedeutereerd), waarna de opname van het gelabelde 5-methylcytosine in het DNA van de HepaRG-cellen werd geëvalueerd met behulp van vloeistofchromatografie/massaspectrometrie (LC-MS/MS). De resultaten tonen aan dat suppletie met MSM leidde tot een significante opname van het gedeutereerde product in het DNA, en wel op een tijd- en dosisafhankelijke manier. Deze veranderingen gingen echter niet gepaard met een verhoogd 5-methylcytosinegehalte, geen veranderingen in DNA-methylering, en geen herverdeling van DNA-methyleringspatronen tussen de retrotransposons LINE-1 en HERV18. Ook werd geen cytotoxiciteit waargenomen.

Kortom, kortdurende suppletie met MSM in vitro laat zien dat MSM als donor van methylgroepen voor DNA-methylering kan dienen, maar niet leidt tot globale veranderingen in DNA-methyleringsniveaus of herverdeling van DNA-methyleringspatronen binnen de meest voorkomende repetitieve elementen. Toekomstig onderzoek is nodig om deze bevindingen in vivo te valideren en te onderzoeken of MSM normale DNA-methyleringspatronen kan herstellen binnen het hypomethyleerde fenotype (Brancaccio et al., 2020 Clement, 2023).

Overige indicaties

  • (chronische) pijnklachten; kiespijn, rugpijn spanningshoofdpijn
  • brandend maagzuur, bescherming maagslijmvlies, constipatie, inflammatoire darmziekten
  • interstitiële cystitis

Bijwerkingen, interacties, contra-indicaties en waarschuwingen

Voor een therapeutisch effect kan het nodig zijn om tijdelijk de dosering te verhogen tot 4000 mg of meer per dag. Daarna is het vaak voldoende om een onderhoudsdosering van 1000 tot 3000 mg per dag te gebruiken. Wanneer je hoge doseringen nodig hebt, is het verstandig om de hoeveelheid geleidelijk op te bouwen. Zo voorkom je dat je plotseling last krijgt van ontgiftingsverschijnselen.

Het kan soms enkele weken duren voordat de effecten van MSM merkbaar worden. Toch merken veel mensen al na een paar dagen de eerste resultaten.

Bijwerkingen
Oraal wordt MSM over het algemeen goed verdragen. Meest voorkomende bijwerkingen bij inname als voedingssupplement zijn een pgeblazen gevoel, diarree, gastro-intestinaal ongemak en misselijkheid. MSM in doses van 1,5-6 gram per dag of 50 mg/kg per dag is veilig gebruikt in onderzoeken tot 6 maanden

Eén specifiek product (OptiMSM, Bergstrom Nutrition) is algemeen erkend als veilig (GRAS) door de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA).

Interacties met reguliere medicijnen
Geen bekend

Bij gebruik met andere (kruiden)supplementen
Geen bekend.

Contra-indicaties
Plaatselijke toepassing van een lotion met MSM op de onderste extremiteiten resulteerde in een toename van zwelling bij patiënten met chronische veneuze insufficiëntie.

Bronvermelding

  • Toguchi, A., Noguchi, N., Kanno, T., & Yamada, A. (2023). Methylsulfonylmethane improves knee quality of life in participants with mild knee pain: A randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Nutrients, 15(13), 2995. https://doi.org/10.3390/nu15132995
  • Muizzuddin, N., Benjamin, R., & Katta, R. (2019). Beneficial effects of a sulfur-containing supplement on hair and nail condition. Natural Medicine Journal, 11(11).
  • Kalman, D., Feldman, S., Samson, A., & Krieger, D. (2013). A randomized double blind placebo controlled evaluation of MSM for exercise induced discomfort/pain. The FASEB Journal, 27, 1076.7. https://doi.org/10.1096/fasebj.27.1_supplement.1076.7
  • Muizzuddin, N., & Benjamin, R. (2022). Beauty from within: Oral administration of a sulfur-containing supplement methylsulfonylmethane improves signs of skin ageing. International Journal of Vitamin and Nutrition Research, 92(3–4), 182–191. https://doi.org/10.1024/0300-9831/a000643
  • Anthonavage, M., & Benjamin, R. (2015). Effects of oral supplementation with methylsulfonylmethane on skin health and wrinkle reduction. Natural Medicine Journal, 7.
  • Barmaki, S., Bohlooli, S., Khoshkhahesh, F., & Nakhostin-Roohi, B. (2012). Effect of methylsulfonylmethane supplementation on exercise-induced muscle damage and total antioxidant capacity. Journal of Sports Medicine and Physical Fitness, 52(2), 170–174.
  • Pogačnik, T., Poklar Ulrih, N., & Cigić, B. (2023). The effect of a 12-week dietary intake of food supplements containing collagen and MSM on dermis density and other skin parameters: A double-blind, placebo-controlled, randomised four-way study comparing the efficacy of three test products. Journal of Functional Foods, 110, 105838. https://doi.org/10.1016/j.jff.2023.105838
  • McFarlin, B. K., Curtis, J. H., du Preez, H. N., & McFarlin, M. A. (2025). Using the rise and fall of oxidative stress and inflammation post-exercise to evaluate the effect of methylsulfonylmethane supplementation on immune response mRNA. Nutrients, 17(11), 1761. https://doi.org/10.3390/nu17111761
  • Butawan, M., Benjamin, R. L., & Bloomer, R. J. (2017). Methylsulfonylmethane: Applications and safety of a novel dietary supplement. Nutrients, 9(3), 290. https://doi.org/10.3390/nu9030290
  • Miller, L., Thompson, K., Pavlenco, C., Mettu, V. S., Haverkamp, H., Skaufel, S., Basit, A., Prasad, B., & Larsen, J. (2021). The effect of daily methylsulfonylmethane (MSM) consumption on high-density lipoprotein cholesterol in healthy overweight and obese adults: A randomized controlled trial. Nutrients, 13(10), 3620. https://doi.org/10.3390/nu13103620
  • Clement, K., McGill, M. R., Miousse, I. R., Young, S. G., Melnyk, S., & Koturbash, I. (2023). Methylsulfonylmethane serves as a donor of methyl groups for methylation of DNA in human liver HepaRG cells. Journal of Dietary Supplements, 20(6), 950–962. https://doi.org/10.1080/19390211.2022.2153957
  • Brancaccio, M., Mennitti, C., Cesaro, A., Fimiani, F., Moscarella, E., Caiazza, M., Gragnano, F., Ranieri, A., D’Alicandro, G., Tinto, N., Mazzaccara, C., Lombardo, B., Pero, R., Limongelli, G., Frisso, G., Calabrò, P., & Scudiero, O. (2020). Dietary thiols: A potential supporting strategy against oxidative stress in heart failure and muscular damage during sports activity. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(24), 9424. https://doi.org/10.3390/ijerph17249424
  • Pecora, F., Gualeni, B., Forlino, A., Superti-Furga, A., Tenni, R., & More. (2006). In vivo contribution of amino acid sulfur to cartilage proteoglycan sulfation. Biochemical Journal.
  • Vanacore, R., Ham, A., Voehler, M., Sanders, C., Conrads, T., & More. (2009). A sulfilimine bond identified in collagen IV. Science.
  • Shimokomaki, M., Duance, V., & Bailey, A. (1980). Identification of a new disulphide bonded collagen from cartilage. FEBS Letters.
  • Paganini, C., Gramegna Tota, C., Superti-Furga, A., & Rossi, A. (2020). Skeletal dysplasias caused by sulfation defects. International Journal of Molecular Sciences.
  • Roughley, P., & Lee, E. R. (1994). Cartilage proteoglycans: Structure and potential functions. Microscopy Research and Technique.
  • Chen, L., Yang, B. L., Wu, Y., Yee, A., & Yang, B. B. (2003). G3 domains of aggrecan and PG-M/versican form intermolecular disulfide bonds that stabilize cell-matrix interaction. Biochemistry.
  • Caterson, B. (2012). Fell‐Muir Lecture: Chondroitin sulphate glycosaminoglycans: fun for some and confusion for others. International Journal of Experimental Pathology.
  • Kirn-Safran, C., Gomes, R., Brown, A. J., & Carson, D. (2004). Heparan sulfate proteoglycans: Coordinators of multiple signaling pathways during chondrogenesis. Birth Defects Research Part C: Embryo Today Reviews.
  • Klüppel, M., Wight, T., Chan, C. K., Hinek, A., & Wrana, J. (2005). Maintenance of chondroitin sulfation balance by chondroitin-4-sulfotransferase 1 is required for chondrocyte development and growth factor signaling during cartilage morphogenesis.
  • Hackett, M., George, G., Pickering, I., & Eames, B. (2016). Chemical biology in the embryo: In situ imaging of sulfur biochemistry in normal and proteoglycan-deficient cartilage matrix. Biochemistry.
  • Olsen, T., Øvrebø, B., Sollie, O., Nellemann, B., Jerneren, F., Eng, Ø., Turner, C., Jansen, F., Refsum, H., & Vinknes, K. J. (2020). Exhaustive exercise and post-exercise protein plus carbohydrate supplementation affect plasma and urine concentrations of sulfur amino acids, the ratio of methionine to homocysteine and glutathione in elite male cyclists. Frontiers in Physiology, 11, 609335. https://doi.org/10.3389/fphys.2020.609335
  • He, F., Li, J., Liu, Z., Chuang, C.-C., Yang, W., & Zuo, L. (2016). Redox mechanism of reactive oxygen species in exercise. Frontiers in Physiology, 7, 486. https://doi.org/10.3389/fphys.2016.00486
  • Sen, N. (2017). Functional and molecular insights of hydrogen sulfide signaling and protein sulfhydration. Journal of Molecular Biology, 429(4), 543–561. https://doi.org/10.1016/j.jmb.2016.12.015
  • Jiang, S., & Chen, Y. (2022). The role of sulfur compounds in chronic obstructive pulmonary disease. Frontiers in Molecular Biosciences, 9, 928287. https://doi.org/10.3389/fmolb.2022.928287
  • Toohey, J. I. (2017). Possible involvement of hydrosulfide in B12-dependent methyl group transfer. Molecules, 22(4), 582. https://doi.org/10.3390/molecules22040582

< Terug